MAARİFTEN MEVLÂNÂ'YA: DEĞİŞEN ZAMAN, DEĞİŞMEYEN DEĞERLER HÜLYA ÇELEBİ
MAARİFTEN MEVLÂNÂ'YA: DEĞİŞEN ZAMAN, DEĞİŞMEYEN DEĞERLER

Her dönem, kendi şartları ve ihtiyaçları doğrultusunda eğitim anlayışını yeniden şekillendirir. Ancak bütün bu değişimin içerisinde insan yetiştirmenin özünde yer alan bazı değerler varlığını korumaya devam eder.

Sevgi, merhamet, adalet, sorumluluk ve erdem… Yüzyıllardır önemini kaybetmeyen bu kavramlar, bugün de eğitim dünyamızın temel meseleleri arasında yer almaktadır.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin insanı zihinsel, sosyal, duygusal, ahlaki ve fiziksel yönleriyle bir bütün olarak ele alan yaklaşımı, eğitim düşüncemizin köklü geçmişine yeniden bakmamız için anlamlı bir fırsat sunmaktadır. Modelin Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi, değerlerin yalnızca öğretilmesini değil, davranışa dönüşmesini de esas almaktadır.

Peki, bugün eğitimde önemle üzerinde durduğumuz bu değerler gerçekten yeni midir?

Bu sorunun izini sürdüğümüzde, yüzyıllar öncesinden bizlere seslenen Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin eğitim ve insan anlayışıyla karşılaşırız.

Mevlânâ'nın düşünce dünyasında eğitim, yalnızca bilgi edinmekten ibaret değildir. İnsan, öğrendikleriyle olgunlaşmalı; bilgiyi ahlakla, aklı gönülle buluşturabilmelidir. Sevgi, adalet, tevazu ve merhamet, bu olgunlaşma yolculuğunun vazgeçilmez değerleridir. Mevlânâ'nın insanı merkeze alan düşüncelerine baktığımızda, bugün Maarif Modeli'nde üzerinde durulan değerlerin geçmişte de ne kadar önemsendiğini görüyoruz.

Aradan geçen yüzyıllar, değişen toplumsal şartlar ve gelişen eğitim yöntemleri bu ortak değerlerin önemini ortadan kaldırmamıştır. Aksine, her dönem onları kendi ihtiyaçları doğrultusunda yeniden yorumlamıştır.

Eğitim tarihimiz boyunca ortaya konulan düşünceler, geliştirilen modeller ve eğitimcilerin çabaları, insan yetiştirme idealimizi zenginleştirmiştir. Bugün de geçmişin birikimini çağın ihtiyaçlarıyla buluşturan her yaklaşım, bu uzun yolculuğun önemli bir halkasıdır.

Ancak bir eğitim anlayışının kalıcılığı, yalnızca ortaya konulduğu dönemde gördüğü ilgiyle değil, yıllar sonra da hayatın içinde ne ölçüde karşılık bulabildiğiyle anlam kazanır.

Bir çocuğa adaleti anlatmak kadar ona adil davranmak, merhameti öğretmek kadar merhameti hissettirmek, sorumluluğu kazandırmaya çalışmak kadar sorumluluk bilinciyle örnek olmak da eğitimin ayrılmaz parçalarıdır.

Çünkü değerler, sadece öğretim programlarında yazılı olmakla anlam kazanmaz. Asıl önemli olan, bu değerlerin okulun günlük yaşamında, öğretmenin yaklaşımında, yöneticinin kararlarında ve öğrencinin davranışlarında kendini göstermesidir.

Bu nedenle eğitimde sürdürülebilirlik, yalnızca modellerin ve programların devamlılığı değil, onların taşıdığı değerlerin kalıcı bir kültüre dönüşebilmesidir. Bu kültürün oluşması ise tutarlı uygulamalar, güçlü bir kurumsal hafıza ve sürekliliği destekleyen bir eğitim anlayışı gerektirir.

Bugün Maarif Modeli'nden hareketle Mevlânâ'nın yüzyıllar önceki düşüncelerine baktığımızda, farklı zamanların ortak bir insan yetiştirme idealinde buluşabildiğini görüyoruz.

O hâlde kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor: Yüzyıllardır önemini koruyan değerlerimizi bugün ne kadar yaşatabiliyor ve gelecek nesillere ne kadar aktarabiliyoruz?”

4 YORUMLAR

  • Neslihan

    Gerçekten haklı bir tesbit. En önemli soru Yüzyıllardır önemini koruyan değerlerimizi bugün ne kadar yaşatabiliyor ve gelecek nesillere ne kadar aktarabiliyoruz? Bu konuda takkeyi önümüze koyup düşünmemiz lazım....

    • Zehra odabasi

      Kaleminize sağlık Hülya hocam harika bir yazı olmuş .

      • Mine Cakir

        Saygıdeğer Hocam; öyle güzel bir dil ile tebliğ etmişsiniz ki, dün, bugün ve yarın olgusunu, beklenen hal ile uygulamaların aynı perspektif de olması gerektiğini(sözlü, yazılı ve hal ile tebliğ) net olarak anlatmışsınız. Kaleminize sağlik. .

        • Furkan Akbal

          Kaleminize, düşüncenize sağlık kıymetli Hülya hocam. Mevlana’nın bakış açısını eğitime uyarlamak gerçekten çok değerli. Bizlere yeni bir bakış açısı kazandırdığınız için teşekkür ederiz..

          YORUM YAZ